Sigorta Hukuku Nedir?
Sigorta hukuku, sigorta sözleşmeleri ve sigorta ilişkilerini düzenleyen hukuk dalıdır. Sigorta şirketleri ile sigortalılar arasındaki ilişkiler, sigorta sözleşmelerinin kurulması, uygulanması ve sona erdirilmesine ilişkin hukuki kurallar bu alanın kapsamına girer. Sigorta hukuku, taraflar arasındaki ilişkilerin adil ve dengeli şekilde yürütülmesini amaçlayan düzenlemeleri de içerir.
Sigorta Hukuku Faaliyet Alanları Nelerdir?
Sigorta hukuku geniş bir faaliyet alanına sahiptir. Sigorta sözleşmeleri, sigorta şirketlerinin lisanslandırılması ve denetimi, primlerin belirlenmesi, sigorta şirketlerinin sorumlulukları, sigortalının hakları ve sigorta uyuşmazlıklarının çözümü gibi konular bu kapsamda yer alır.
Sigorta Türleri Nelerdir?
Sigortalar tür itibarıyla iki ana gruba ayrılabilir:
● Zarar Sigortaları
● Can Sigortaları
Zarar Sigortaları
Zarar sigortaları kendi içinde mal sigortaları ve sorumluluk sigortaları olmak üzere iki sınıfa ayrılmaktadır.
Mal Sigortaları
Yangın sigortası, taşıma sigortası, tarım sigortası, hırsızlık sigortası, kasko, makine kırılması ve montaj sigortası, inşaat sigortası, cam kırılması sigortası ve alacak sigortası gibi sigortalar mal sigortalarına örnek verilebilir.
Sorumluluk Sigortaları
Zorunlu trafik sigortası, ihtiyari trafik sigortası ve hekim mesleki sorumluluk sigortası sorumluluk sigortalarına örnek olarak gösterilebilir. Uygulamada en sık bilinen örneklerden biri zorunlu trafik sigortasıdır. Birçok sigorta türü bakımından genel şartlar ve özel şartlar uygulamada önem taşır.
Can Sigortaları
Can sigortaları, sigortacının belirli bir prim karşılığında sigorta ettirene veya onun belirlediği kişiye (lehtara), sigortalının ölümü veya hayatta kalması gibi hallerde sigorta bedelini ödeme borcu altına girdiği sözleşme türüdür. Hayat sigortası, kaza sigortası, hastalık ve sağlık sigortaları can sigortalarına örnek verilebilir.
Sigorta Hukuku ile İlgili Davalar Hangi Mahkemede Görülür?
Sigorta hukukundan doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme, uyuşmazlığın niteliğine göre değişebilir. Uygulamada en sık karşılaşılan görevli mahkemeler şunlardır:
Asliye Hukuk Mahkemeleri
Sigorta sözleşmesi, tazminat talepleri ve prim gibi konulardan doğan birçok uyuşmazlık Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülebilir.
Asliye Ticaret Mahkemeleri
Sigorta ilişkisinin ticari nitelikte olması veya uyuşmazlığın ticari dava kapsamında değerlendirilmesi halinde görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olabilir.
İş Mahkemeleri
Uyuşmazlığın iş ilişkisiyle bağlantılı olması halinde (örneğin iş kazası ile bağlantılı bazı talepler gibi) İş Mahkemelerinin görevli olması gündeme gelebilir.
Tüketici Mahkemeleri
Sigorta poliçesinin tüketici işlemi niteliğinde olması ve uyuşmazlığın tüketici hukukuna ilişkin hükümler kapsamında değerlendirilmesi halinde Tüketici Mahkemeleri görevli olabilir.
Sigorta Uyuşmazlıklarında Tahkim Mümkün mü?
Sigorta hukukunda doğan tüm uyuşmazlıkların mutlaka mahkemede dava yoluyla çözülmesi zorunlu değildir. Belirli koşulların varlığı halinde tahkim yoluna başvurulması da mümkündür. Sigorta Tahkim Komisyonu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği nezdinde kurulmuştur.
Sigorta Tahkim Komisyonu’na Ne Zaman ve Nasıl Başvuru Yapılır?
Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru öncesinde, ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılması gerekir. Sigorta kuruluşu tarafından belirli süre içinde nihai yanıt verilmemesi halinde Komisyona başvuru yapılabilir.
Komisyonun başvuru formu eksiksiz doldurulup imzalandıktan ve başvuru bedeli ödendikten sonra, iddiaları destekleyen belgelerle birlikte şahsen, posta yoluyla veya avukat aracılığıyla Komisyona başvuru yapılabilir.
Sigorta Hukuku Avukatı Neden Gereklidir?
Sigorta hukuku birden fazla mevzuata dayanır ve sigorta poliçeleri çoğu zaman detaylı sözleşme hükümleri içerir. Sigorta ettirenin haklarını hangi sürede, hangi usulle ve hangi delillerle kullanacağı somut olaya göre değişebilir. Bu nedenle uzman bir avukattan destek almak; hak kaybı riskini azaltabilir, sürecin daha hızlı ve doğru yürütülmesini sağlayabilir.
Hangi Davalar Sigorta Hukuku Kapsamına Girer?
Sigorta sözleşmelerinin hazırlanması, feshi, kısmi fesih, cayma işlemleri, sigortacının iflası, zarar görene yapılan ödemelerin rücuen tahsili, kaza sigortaları, emeklilik, sağlık ve hayat sigortalarından doğan uyuşmazlıklar niteliğine göre sigorta hukuku kapsamına girebilir. Uygulamada sık karşılaşılan örnekler arasında; hizmet tespit davaları ile trafik kazalarından doğan değer kaybı, hasar, kâr kaybı ve mahrum kalınan süreye ilişkin tazminat talepleri yer alır.